تیرچه چیست؟

تیرچه چیست؟

برای ایجاد استحکام در خانه ها از تیرچه ها با انواع مختلف به صورت افقی در سقف و کف خانه ها استفاده میشود. در گذشته از الوار چوب برای این کار استفاده میشد اما با افزایش خانه سازی و افزایش نیاز به الوار، با توجه به کند بودن جایگزینی چوب در طبیعت، فلز جایگزین چوب شد. علاوه بر تجدیدپذیری چوب این سقف ها فاقد ایمنی در برابر زلزله بودند.امروزه استفاده از مصالح ساختمانی مقاوم تر و متنوع، چون تیرچه،بلوک پوکه معدنی، پلاستوفوم و موارد بسیار دیگری پرکاربرد و رایج شده و جزئی از اصول ساختمان سازی استاندارد محسوب می شوند.

تاریخچه تیرچه

در گذشته برای مقاوم سازی سقف ساختمان ها از الوار های چوبی به صورت افقی استفاده میشد. در حدود  70سال پیش با صنعتی شدن جهان فولاد جایگزین الوار های چوبی شد که برای ایجاد اتصالات در این قطعات فولادی باید از جوش سرد استفاده میشد. حدودا 30 سال بعد قطعات جدید وارد ایران شدند که به دلیل وارداتی بودن و نبود تولید در کشور همچنین، در دسترس نبودن دستگاه های جوش سرد، مجبور به وارد کردن قطعات با کیفیت تر از حد استاندارد بودند؛ که هزینه های ساخت و ساز با این مصالح بسیار زیاد میشد.

تیرچه چیست؟

تیرچه (Joist) بخشی از اجزای پیش ساخته ساختمان است که برای مقابل با نیروهای خمشی وارده بر ساختمان در سقف و کف ساختمان به کار برده میشود. جنس تیرچه ها از فولاد، چوب و بتن است؛ که در انواع و شکل های مختلف ساخته میشوند. تیرچه ها تکیه گاه های کوچکی هستند که به صورت افقی در سقف قرار گرفته اند و بار ساختمان را به تیرها انتقال میدهد؛ بار وارده بر تیرها به ستون ها منتقل شده و در نهایت از ستون ها به زمین منتقل میشود. در واقع این تیرچه ها هستند که این بار را از ساختمان دور میکنند و زیر بار این مسئولیت معمولا خم میشوند.

تاریخچه بتن

انواع تیرچه

تیرچه ها مصالحی پیش ساخته فولادی و بتنی هستند، که انواع مختلفی دارند:

  • تیرچه صنعتی
  • تیرچه نیازیت
  • تیرچه خرپایی
  • تیرچه فندوله
  • تیرچه کرومیت
  • تیرچه پیش تنیده
  • تیرچه بتنی سنتی

تیرچه صنعتی

تیرچه هایی از جنس فولاد یا بتن که  میلگرد های آن با نقطه جوش یا جوش مقاومتی به هم متصل شده اند و شکل مثلثی یا چهاروجهی بدون انحنا دارند. تیرچه های صنعتی برای ایجاد استحکام در سقف مورد استفاده قرار میگیرند. قالب های تیرچه صنعتی در انتها شکلی T مانند در سقف گرفته و قابل بتن ریزی میشوند.

تیرچه نیازیت

تیرچه های نیازیت فولادی بوده و میتوان از آن ها به صورت عمودی و مورب در ساخت و ساز استفاده کرد. این مصالح خود ایستا بوده و بدون نیاز به شمع بندی و تکیه گاه، توانایی تحمل وزن سقف و بتن خیس و مصالح دیگر را دارند.

تیرچه خرپایی

تیرچه های خرپایی ساده ترین نوع تیرچه ها فلزی هستند که از میلگرد ها ساخته میشوند. اجزای بلند و باریک این نوع تیرچه در کنار هم شکلی مثلثی را ایجاد میکنند، که در مقابل نیروی کششی و و فشار های ساختمان مقاوم هستند. علاوه بر ساختمان سازی در ساخت پل و سازه های هوا و فضا نیز تیرچه های خرپایی کاربرد دارند.

در ایران بیشرین تیرچه مصرفی، تیرچه خرپایی است.

تیرچه فندوله

تیرچه هایی بتنی و سفالی با تیرچه های خرپایی که از میلگرد ساخته شده اند؛ در ساختمان تعبیه میشوند. بتن درون سفال که بین میلگرد ها قرار دارد ریخته میشود. این روش باعث افزایش مقاومت در سقف و کف سازه میشوند. این روش در گذشته کاربرد داشته و طبق استاندارد ها امروزه از آن استفاده نمیشود.

تیرچه کرومیت

جدیدترین نوع تیرچه که با پوشش دهی نقص های دیگر تیرچه ها ساخته شده است. نوعی تیرچه فولادی که حالت ایستایی داشته و بعد از بتن ریزی، فولاد درون بتن دفن میشود. این تیرچه میتواند بار سقف و بتن خیس را به خوبی تحمل کند. میتوان با استفاده از تیرچه کرومیت چند سقف را همزمان بتن ریزی کرد؛ که علاوه بر افزایش سرعت ساخت و ساز در هزینه ها نیز صرفه جویی خواهد شد.

تیرچه پیش تنیده

تیرچه هایی پیش ساخته شده در کارخانه های مجهز با سطح مقطع بتنی که در مقابل نیروی کشش بسیار مقاوم عمل میکنند. مفتول های این تیرچه فولادی بوده و بتن مورد استفاده در کارگذاری این تیرچه ها باید مقاومت لازم را داشته باشند پس از ساخت بتن مورد نظر، در زمان بتن ریزی مفتول های فولادی را آزاد کرده تا بتن در فشار قرار بگیرد و در انتها مقاومت تیرچه بیشتر شود. برای افزایش مقاومت تیرچه از سیم های فولادی نیز در ساخت تیرچه استفاده میشود.

تیرچه بتنی سنتی

پس از ممنوعیت استفاده از تیرچه فندوله تیرچه های بتنی سنتی جایگزین آن ها شدند. در ساخت این نوع تیرچه یک میلگرد در بال فوقانی و دو عدد میلگرد در بال تحتانی استفاده شده است و در مواردی که نیاز به طول زیاد برای تیرچه است، برای تقویت تیرچه یک میلگرد به اجزای سازنده تیرچه اضافه میشود.

اجزای تشکیل دهنده تیرچه ها

سقف ها با هدف، مقاومت در برابر عوامل محیطی، انتقال صحیح بار از سقف به ستون ها، انتقال درست نیرو هایی مانند زلزله و طوفان ها از ساختمان با مصالح و روش های مختلفی مقاوم سازی میشوند. تیرچه ها یکی از راه های رسیدن به هدف مورد نظر هستند. برای دست یابی به هدف اجزای مناسب باید در جای مناسب کنار هم قرار بگیرند.

  • بال فوقانی
  • بال تحتانی
  • میلگرد عرضی
  • قطعات تقویت کننده

تاریخچه بتن

بال فوقانی

در تیرچه های جان باز برای کاهش بار ها از ساختمان و مقابله با کمانش جانبی از بال فوقانی یا قطعه فشاری، هم جهت با صفحه جان استفاده میکنند. بال های فوقانی کارگذاری شده، وزن مرده سقف و اجزای سازنده را قبل از بتن ریزی تا سه چهارمه مقاومت خود تحمل میکنند. این بال ها از یک نبشی، دونبشی و یک نبشی با یک میلگرد تقویتی میتواند ساخته شده باشد.

بال تحتانی

درساخت ساختمان باید توجه داشت که مقابله با نیروی کششی یکی از موارد مهم است. تیرچه ها علاوه بر تحمل بار باید توانایی مقابله با نیرو های کششی را نیز داشته باشند. برای ایجاد این قابلیت از بال تحتانی یا عضو کششی در تیرچه (پاشنه تیرچه) استفاده میشود.

بال تحتانی علاوه بر تحمل وزن مرده سقف و اجزای سازنده باید توانایی مقابله با نیروی کششی و خمش در اثر بار و وزن خود را داشته باشد؛ برای انجام این کار از تسمه در کنار تیرچه استفاده میشود.

میلگرد عرضی

مهمترین اجزای سازنده تیرچه، میلگرد عرضی است که برای افزایش مقاومت تیرچه در مقابل بارها و نیروی کششی مورد استفاده قرار میگیرد. میلگرد های عرضی از دو نوع فلز و بتن ساخته شده اند؛ به دلیل بتنی بودن پاشنه تیرچه، میلگرد عرضی بتنی در ساخت سازه ها بیشتر مورد استفاده قرار میگیرند. زیرا این مصالح با پاشنه های بتنی هم جنس بوده و اتصال و مقاومت در آن ها بیشتر میشود. زیگزاگ های تیرچه های بتنی دو برابر تیرچه های فلزی است.

قطعات تقویت کننده

برای افزایش مقابله تیرچه ها در برابر فشارهای کششی و بار ساختمان از قطعات مختلفی برای ایجاد این منظور در کنار تیرچه ها استفاده میشود؛ که به آن ها، قطعات تقویت کننده میگویند.

اجزای سازنده تیرچه

  • تیرچه
  • بلوک
  • بتن
  • کلاف میانی
  • آرماتورهای افت حرارت و آرماتور منفی
  • جوش CO2

برای آشنایی با انواع بلوک سبک و ویژگی های کاربردی آن درسازه ها پیشنهاد می کنیم مقاله انواع بلوک سبک را بخوانید.

نحوه اجرای تیرچه

به دلیل تنوع در انواع تیرچه ها، روش های مختلفی برای کار گذاری آن ها استفاده میشود. اما نکاتی که در همه آن ها مشترک است عبارتند از:

  • قبل از نصب تیرچه ابتدا باید در نظر داشت که تیرچه توان تحمل وزن خود را در زمان حمل و نقل داشته باشد.
  • در زمان اجرا باید توانایی تحمل وزن مرده سقف، تجهیزات و افراد را داشته باشد.
  • پس از نصب تیرچه ها، با خشک شدن بتن و جمع آوری تکیه گاه ها(شمع ها)، تیرچه ها باید قادر به تحمل نیروها باشند.

 کاربرد تیرچه

تیرچه ها مصالحی پیش ساخته هستند که سرعت ساخت و ساز را به صورت چشمگیری افزایش میدهند. علاوه بر افزایش سرعت، تیرچه ها عایق صوت و حرارت هستند.

تیرچه های بتنی و فلزی سیستم های بار بر در سقف هستند و با انتفال بار از سقف به تیر و ستون ها باعث استحکام ساختمان میشوند.

مزایای استفاده از تیرچه

  • استفاده از بلوک ها در ساخت ساختمان، از مصرف فولاد و بتن کاسته که بسیار اقتصادی است.
  • این مصالح پیش ساخته بوده و نیازی به زمان و نیروی انسانی برای ساخت آن ها نیست.
  • تیرچه های بتنی نیازی به قالب بندی ندارند و سبک تر هستند.
  • تیرچه ها توسط نیروی انسانی قابل حمل بوده و نیازی به استفاده از جرثقیل در اجرای آن ها ندارند.
  • نصبی سریع و آسان دارند و نیازی به نیروی مختصص برای اجرا ندارند.
  • بتن ریزی یک پارچه و مسطح در زیر و روی سقف، با ضخامت 14 سانتیمتر
  • سطح صاف بوده و کف سازی راحت تر و با مصالح کمتر ساخته میشود.
  • کنترل مقدار بتن مصرفی در ساخت سقف
  • مقاومت بیشتر در برابر زلزله و طوفان
  • عایق صدا و حرارت

معایب استفاده از تیرچه

  • ساختمان هایی با سقف مثلثی و قوسی امکان استفاده از تیرچه های بتنی را ندارند.
  • مقاومت کمتر سقف های تیرچه بتنی در مقابل سقف های دال بتنی و کامپوززیتی
  • بعد از سخت شدن بتن امکان ایجاد ترک های طولی در سطح تیرچه وجود دارد.
  • از تیرچه بتنی در پوشش هایی با دهانه های کمتر از 8 متر دارند، میتوان استفاده کرد.
  • امکان تقلب و استفاده از مواد بی کیفیت در ساخت تیرچه ها
  • احتمال شکسته شدن پاشنه تیرچه

تیرچه استاندارد

تیرچه ای که تحت کنترل کیفیت با ظوابط استاندارد ملی ایران و مقررات ملی ساختمان ساخته شده و نشان پروانه استاندارد را کسب کرده باشد، تیرچه استاندارد است.

خرید تیرچه

تیرچه ها به صورت پیش ساخته یا خرپایی خریداری میشوند. با توجه به قیمت بلوک های سیمانی، بتن، میلگرد و آهن قیمت تیرچه نیز تعیین میشود. با وجود نوسانات ارزی در کشور این محصول دارای تغییر قیمت روزانه است برای اطلاع از قیمت های لحظه ای از طریق شماره های موجود در سایت با پویا بتن تماس بگیرید.

  • تیرچه چییست و چرا استفاده از آن مهم است؟
  • جنس تیرچه از چیست؟
  • ساده ترین نوع تیرچه کدام است؟
  • در ایران از کدام تیرچه بیشتر مورد استفاده قرار میگیرد؟

 

برای دریافت مشاوره و قیمت با پویا بتن تماس بگیرید.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    خانهدرباره مافروشگاهتماس با ما
    ارتباط با کارشناس
    ارتباط با کارشناس
    در خدمت شما هستیم